Rakamlarla Japonya
Burada bulunan veriler siz okurlarımızın özet bir Japonya
ile Türkiye karşılaştırması yapabilmesi amacı ile CIA
Factbook dan tercüme edilerek, ve iki ülke
rakamlarından önemli olanları tablo halinde karşılaştırmalı olarak
sunulmuştur.
Önsöz
Japonya uzun süre kendi kültürünü elinde tutmasına rağmen, 19.yy sonu
20.yy başında Batı teknolojisine ve kültürüne açılmaya başlamıştır.
II. Dünya savaşı yenilgisinden sonra, Japonya kendini çabuk toplamış,
Dünya'nın belli ekonomik güçlerinden olmayı başarmış ve Amerika'nın
sadık müttefiklerinden biri olmuştur.
İmparator tahtını ulusal birliğin sembolü olarak tutmasına rağmen,
asıl güç önde gelen politikacılar, bürokratlar, ve yüksek düzey iş
adamlarının elinde bulunmaktadır.
Otuz senelik benzeri görülmemiş bir büyümenin ardından, Japon ekonomisi
1990 lardan başlayarak büyük bir yavaşlama içerisine girmiştir.
-- Coğrafi --
| Açıklama |
Japonya |
Türkiye |
| Konum |
Doğu Asya, Kore yarımdasının
doğusunda, Kuzey Pasifik Okyanusu ile Japon Denizi arasında
bulunan adalar topluluğu. |
|
| Coğrafi Koordinatlar |
36 00 kuzey, 138 00 Doğu |
39 00 kuzey, 35 00 Doğu |
| Yüzölçüm |
Toplam: 377.835 km2
Su: 3.091 km2
Kara: 374.744 km2 |
Toplam: 780.580 km2
Su: 9.820 km2
Kara: 770.760 km2 |
| Yüzölçüm- Karsılaştırma |
Yaklaşık Türkiye'nin yarısı |
|
| Kara sınırları |
0 km. |
2.648 km. |
| Deniz sınırları |
29.751 km. |
7.200 km. |
| Klima |
Güneyde tropikal iklimden kuzeyde
ılımlı soğuk iklime doğru bir değişim gösterir. |
|
| Arazi |
Genelde dağlık ve engebeli |
|
| Uç yükseltiler |
En düşük: Hachiro-gata -4 m
En yüksek: Fuji Dağı 3.776 m. |
En düşük: Akdeniz 0 m
En yüksek: Ağrı Dağı 5.166 m. |
| Doğal Kaynaklar |
Balık ve az miktarda madensel
kaynaklar |
Kömür, çelik hammadesi, krom,
antimon, cıva, altın, barit, borat, stronsyum, kireçtaşı, magnezit,
mermer, perlit, kil, ekilebilir arazi, hidro enerji |
| Arazi Kullanımı |
Ekilebilir arazi: %12,13
Kalıcı hasat: %1,01
Diğer: %86,86 (1998 tahmini) |
Ekilebilir arazi: %34,53
Kalıcı hasat: %3,36
Diğer: %62,11(1998 tahmini) |
| Sulak Arazi |
26.790 km2 (1998 tahmini) |
42.000 km2
(1998 tahmini) |
| Doğal Afetler |
Birçok uyuyan ve birkaç aktif
yanardağ; her sene yaklaşık 1500 deprem, tsunamiler; tayfunlar. |
Kuzey Türkiye, özellikle Marmara
denizi ve Van gölü arasında uzanan fay hattında şiddetli depremler. |
| Çevre Sorunları |
Enerji santral emisyonundan kaynaklanan
hava kirliliğinin asit yağmuru oluşturması; göl ve su rezervlerinin
asitlenmesinin su kalitesini düşürmesi ve sualtı yaşamını tehdit
etmesi; Japonya dünyanın en büyük balık ve tropikal ağaç tüketicisi
olması sebebi ile bu kaynakların Asya ve diğer yerlerde erimesinde
başı çekmektedir. |
Deterjan ve kimsayasal atıklardan
dolayı su kirliliği; özellikle yerleşim bölgelerinde hava kirliliği;
orman tahribi; Artan boğaz trafiğinden dolayı petrol sızıntısı. |
-- Demografi --
| Açıklama |
Japonya |
Türkiye |
| Nüfus |
127.333.002 (Temmuz
2004 tahmini) |
68.893.918 (Temmuz
2004 tahmini) |
| Yaş dağılımı |
0-14 yaş: %14.3 (9.337.867 erkek;
8.876.996 dişi)
15-64 yaş: %66.7 (42.697.264 erkek; 42.196.865 dişi)
65 ve üzeri yaş: %19 (10.169.190 erkek; 14.054.850 dişi) |
0-14 yaş: %26.6 (9.328.108 erkek;
8.990.742 dişi)
15-64 yaş: %66.8 (23.394.465 erkek; 22.650.532 dişi)
65 ve üzeri yaş: %6.6
(2.078.881 erkek; 2.451.190 dişi) |
| Yaş Ortalaması |
Toplam: 42,3 yaş
Erkek: 40,5 yaş
Dişi: 44,1 yaş (2004 tahmini) |
Toplam: 27,3 yaş
Erkek: 27,1 yaş
Dişi: 27,5 yaş (2004 tahmini) |
| Nüfus artış oranı |
%0,08 (2004 tahmini) |
%1,13 (2004 tahmini) |
| Doğum oranı |
9,56 doğum / 1000 nüfus (2004
tahmini) |
17,22 doğum / 1000 nüfus (2004
tahmini) |
| Ölüm oranı |
8,75 ölüm / 1000 nüfus (2004 tahmini) |
5,95 ölüm / 1000 nüfus (2004 tahmini) |
| Cinsiyet oranı |
Doğumda: 1,05 erkek/dişi
15 yaş altı: 1,05 erkek/dişi
15-64 yaş: 1,01 erkek/dişi
65 yaş ve üstü: 0,72 erkek/dişi
Toplam: 0,96 erkek/dişi (2004 tahmini) |
Doğumda: 1,05 erkek/dişi
15 yaş altı: 1,04 erkek/dişi
15-64 yaş: 1,03 erkek/dişi
65 yaş ve üstü: 0,85 erkek/dişi
Toplam: 1,02 erkek/dişi (2004 tahmini) |
| Bebek ölüm oranı |
Toplam: 3,28 ölüm/ 1000 doğum
Dişi: 3 ölüm/ 1000 doğum
Erkek: 3,54 ölüm/ 1000 doğum |
Toplam: 42,62 ölüm/ 1000 doğum
Dişi: 38,76 ölüm/ 1000 doğum
Erkek: 46,3 ölüm/ 1000 doğum |
| Ortlama yaşam süresi |
Toplam nüfus: 81,04 sene
Erkek: 77,74 sene
Dişi: 84,51 sene (2004 tahmini) |
Toplam nüfus: 72,08 sene
Erkek: 69,68 sene
Dişi: 74,61 sene (2004 tahmini) |
| Toplam doğurganlık oranı |
1,38 doğum/kadın |
1,98 doğum/kadın |
| Aids/HIV-yaygınlık oranı |
%0,1 den az (2001 tahmini) |
%0,1 den az (2001 tahmini)
Not: Ülkeye özel örnek elde edilememiştir. |
| Aids/HIV-hastası |
12.000 (2001 tahmini) |
Veri Yok |
| Aids/HIV-ölüm |
430 (2001 tahmini) |
Veri Yok |
| Dinler |
%84 Shinto ve Budist, %16 diğer |
Müslüman %99,8 (çoğunluk Sünni),
%0,2 diğer (çoğunluk Hristiyan ve Musevi) |
| Diller |
Japonca |
Türkçe (Resmi), Kürtçe, Arapça,
Ermenice, Yunanca |
| Okuma-yazma oranı |
15 yaş ve üstü %99 (1995 tahmini) |
15 yaş ve üstü %86,5 (2003 tahmini) |
-- Ekonomi --
| Açıklama |
Japonya |
Türkiye |
GDP
(Not: GDP- Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla) |
Satın alma güç paritesi - 3,567
trilyon USD (2003 tahmini) |
Satın alma güç paritesi - 455,3
milyar USD (2003 tahmini) |
| GDP - büyüme oranı |
%2.3 (2003 tahmini) |
%5 (2003 tahmini) |
| GDP - kişi başı |
28.000 USD (2003 tahmini) |
6.700 USD (2003 tahmini) |
| GDP - Sektörel dağılım |
Tarım: %1,4
Endüstri: %30,9
Servis: %67,7 (2001 tahmini) |
Tarım: %11,9
Endüstri: %29,6
Servis: %58,5 (2002 tahmini) |
| Fakirlik düzeyi altındaki nüfus |
%0 (2001) |
%18 (2001) |
| Enflasyon oranı (Tüketici fiyatları) |
-%0,3 (2003 tahmini) |
+%18,4 (2003 tahmini) |
| İş gücü |
66,66 milyon (2003) |
23,8 milyon
Not: Yaklaşık 1,2 milyon Türk yurt dışında çalışmaktadır. |
| İş gücü dağılımı |
Servis %70, endüstri %25, tarım %5 (2002 tahmini) |
tarım %39,7, servis %37,9, endüstri %22,4,
(2001, 3. çeyreği) |
| İşsizlik oranı |
%5,3 (2003) |
%11,3 (artı eksik istihdamın %6,1 i) (2003) |
| Bütçe |
Gelirler: 380 milyar USD
Giderler: 746 milyar USD |
Gelirler: 42,4 milyar USD
Giderler: 69,1 milyar USD |
| Endüstriler |
Dünyanın en büyük ve teknolojik olarak ileri;
araç motoru, elektronik donanım, makina araçları, çelik ve demir
harici metal, gemi, kimyasal, tekstil ve işlenmiş yiyecek üreticileri
arasındadır. |
Tekstil, işlenmiş gıda, otomobil, maden (kömür,
krom, bakır, bor), çelik, petrol ürünleri, inşaat, ormancılık,
kağıt |
| Endüstriyel üretim büyüme oranı |
%1,9 (2003 tahmini) |
%16,7 (2003 tahmini) |
| Elektrik üretimi |
1,037 trilyon kWh (2001) |
116,6 milyar kWh (2001) |
| Elektrik üretim kaynak dağılımı |
Fosil yakıt: %60
Baraj: %8,4
Nükleer: %29,8
Diğer: %1,8 |
Fosil yakıt: %79,3
Baraj: %20,4
Nükleer: %0
Diğer: %0,3 |
| Elektrik tüketimi |
964,4 milyar kWh (2001) |
112,6 milyar kWh (2001) |
| Elektrik ithalatı |
0 kWh (2001) |
433 milyon kWh (2001) |
| Elektrik ihracatı |
0 kWh (2001) |
4,579 milyar kWh (2001) |
| Petrol üretimi |
17.330 varil/gün (2001) |
48.000 varil/gün (2001) |
| Petrol tüketimi |
5,29 milyon varil/gün (2001) |
619.500 varil/gün (2001) |
| Petrol ithalatı |
93.664 varil/gün (2001) |
46.110 varil/gün (2001) |
| Petrol ihracatı |
5,449 milyon varil/gün (2001) |
616.500 milyon varil/gün (2001) |
| Doğal gaz üretimi |
2,519 milyar cu m |
312 milyon cu m |
| Doğal gaz tüketimi |
80,42 milyar cu m |
15,94 milyar cu m |
| Doğal gaz ithalatı |
0 cu m |
0 cu m |
| Doğal gaz ihracatı |
77,73 milyar cu m |
15,75 milyar cu m |
| Tarım ürünleri |
pirinç, şeker kamışı, sebzeler, meyva, domuz,
kümes hayvanı, süt ürünleri, yumurta, balık |
Tütün, pamuk, hububat, zeytin, şeker kamışı,
baklagil, turunçgil, canlı hayvan |
| İhracat |
447,1 milyar USD (2003 tahmini) |
49,12 milyar USD (2003 tahmini) |
| İhraç ürünleri |
Motorlu araçlar, yarı iletkenler, ofis makinaları,
kimyasallar |
giyim, yiyecek, textil, metal ürünleri, ulaşım
ekipmanı |
| İhraç ülkeleri |
ABD %28,8; Çin %9,6; Kuzey Kore %6,9; Taiwan
%6,3; Hong Kong %6,1 (2002) |
Almanya %16,6; ABD %9,2; İngiltere %8,5; İtalya
%6,4; Fransa %6 (2002) |
| İthalat |
346,6 milyar USD |
62,43 milyar USD |
| İthal ürünleri |
Makina ve parça, petrol, yiyecek, kimyasal,
tekstil, ham madde (2001) |
Makina, kimyasal, petrol, ulaşım ekipmanı |
| İthal ülkeleri |
Çin %18,3; ABD %17,4; Kuzey Kore %4,6; Endonezya
%4,2; Avustralya %4,1 (2002) |
Almanya %13,7; İtalya %8; Rusya %7,5; ABD %6;
Fransa %6; İngiltere %4,7; İsviçre %4,2 (2002) |
| Dış borç |
Yok (2002) |
141,3 milyar (2003 sonu ile) |
| Para birimi |
Yen JPY |
Türk lira (TRL) |
| Para birimi kodu |
JPY |
TRL |
| Kur pariteleri |
Yen - USD: 115.93 (2003), 125.39 (2002), 121.53
(2001), 107.77 (2000), 113.91 (1999) |
TRL - USD: Veri yok(2003), 1,507,230 (2002),
1,225,590 (2001), 625,218 (2000), 418,783 (1999), 151,865 (1997)
|
| Mali yıl |
1 Nisan - 31 Mart |
Takvim yılı |
-- İletişim --
| Açıklama |
Japonya |
Türkiye |
| Telefon sayısı |
71,149 milyon (2002) |
18.914.900 (2002) |
| Cep telefonu sayısı |
81.118.400 (2002) |
23.374.400 (2002) |
| Radyo yayın istasyonları |
AM 215 artı 370 yineleyici, FM
89 artı 485 yineleyici, kısa dalga 21 (2001) |
AM 16, FM 107, kısa dalga 6 (2001)
|
| Televizyon yayın istasyonları |
211 artı 7.341 yineleyici |
635 artı 2.934 yineleyici |
| İnternet ülke kodu |
.jp |
.tr |
| İnternet host |
9.260.117 (2002) |
154.585 (2002) |
| İnternet kullanıcısı |
57,2 milyon (2002) |
4,9 milyon (2002) |
-- Ulaşım --
| Açıklama |
Japonya |
Türkiye |
| Tren yolları |
23.167 km (15.995
km si elektrikli) |
8.607 km |
| Otoyollar |
1.161.894 km |
385.960 km |
| Su yolları |
Yaklaşık 1.770 km |
Yaklaşık 1.200 km |
| Boru hatları |
Gaz 2.719 km, petrol 170 km, petrol/gaz/su
60 km (2003) |
Gaz 3.177 km, petrol 3.562 km
(2003) |
| Limanlar |
Akita, Amagasaki, Chiba, Hachinohe,
Hakodate, Higashi-Harima, Himeji, Hiroshima, Kawasaki, Kinuura,
Kobe, Kushiro, Mizushima, Moji, Nagoya, Osaka, Sakai, Sakaide,
Shimizu, Tokyo, Tomakomai |
Gemlik, Hopa, Iskenderun, Istanbul,
Izmir, Kocaeli (Izmit), Icel (Mersin), Samsun, Trabzon |
| Havaalanları |
174 (2003 tahmini) |
120 (2003 tahmini) |
| Asfalt pistli havaalanları |
Toplam: 143
3047 m'den uzun: 7
2438 ile 3047 m arası: 37
1524 ile 2437 m arası: 39
914 ile 1523 m arası: 28
914 m'den kısa: 39 |
Toplam: 87
3047 m'den uzun: 16
2438 ile 3047 m arası: 30
1524 ile 2437 m arası: 20
914 ile 1523 m arası: 17
914 m'den kısa: 4 |
| Asfalt pistsiz havaalanları |
Toplam: 31
3047 m'den uzun: 1
914 ile 1523 m arası: 4
914 m'den kısa: 26 |
Toplam: 33
3047 m'den uzun: 1
914 ile 1523 m arası: 8
914 m'den kısa: 21
1524 ile 2437 m arası: 2 |
| Heliportlar |
15 (2003 tahmini) |
14 (2003 tahmini) |
-- Devlet Yapısı -- (Karşılaştırmasız)
| Açıklama |
Japonya |
| Devlet Tipi |
Anayasal monarşi ile
parlamenter sistem |
| Başkent |
Tokyo |
| İdari bölümler |
47 Bölge:Aichi, Akita, Aomori,
Chiba, Ehime, Fukui, Fukuoka, Fukushima, Gifu, Gumma, Hiroshima,
Hokkaido, Hyogo, Ibaraki, Ishikawa, Iwate, Kagawa, Kagoshima,
Kanagawa, Kochi, Kumamoto, Kyoto, Mie, Miyagi, Miyazaki, Nagano,
Nagasaki, Nara, Niigata, Oita, Okayama, Okinawa, Osaka, Saga,
Saitama, Shiga, Shimane, Shizuoka, Tochigi, Tokushima, Tokyo,
Tottori, Toyama, Wakayama, Yamagata, Yamaguchi, Yamanashi |
| Bağımsızlık |
İ.Ö 660 (İmparator Jimmu tarafından
gelenksel kuruluş) |
| Anayasa |
3 Mayıs 1947 |
| Oy kullanma
yaşı |
20 yaş |
| Politik partiler ve liderleri |
Democratic Party of Japan
(Japon Demokratik Partisi) veya DPJ [N/A, başkan; Katsuya OKADA,
genel sekreter];
Japan Communist Party(Japon Komünist partisi) veya
JCP [Kazuo SHII, başkan; Tadayoshi ICHIDA, genel sekreter];
Komeito [Takenori KANZAKI, başkan; Tetsuzo FUYUSHIBA,genel
sekreter];
Liberal Democratic Party (Liberal Demokrat Parti) veya
LDP [Junichiro KOIZUMI, başkan(Aynı zamanda şu andaki Başbakan);
Shinzo ABE, genel sekreter];
Social Democratic Party(Sosyal Demokrat Parti) veya
SDP [Mizuho FUKUSHIMA, başkan; Seiji MATAICHI, genel sekreter]
|
| Üye olduğu uluslararası
organizasyonlar |
AfDB, APEC, ARF, AsDB, ASEAN (dialogue
partner), Australia Group, BIS, CE (observer), CERN (observer),
CP, EBRD, FAO, G-5, G-7, G-8, G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO,
ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF,
IMO, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, NAM (guest), NEA, NSG, OAS
(observer), OECD, OPCW, OSCE (partner), Paris Club, PCA, UN,
UNCTAD, UNDOF, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNITAR, UNMISET, UNMOVIC,
UNRWA, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO, ZC |
|
